Dit is 'n ware geschiedenis.
Alhoewel als geheel vereenvoudigd
is toch elk detail van de ontsnapping waarheidsgetrouw.
Hoever weg staan de bomen, Danny ?
'n Meter of zestig.
Zeker wel bijna honderd.
Een heel eind graven.
Cavendish moet 't karteren.
Was X er maar.
Denk je dat X is ontkomen ?
Dan had hij 't ons laten weten.
Gestapo, denk je ?
Ja, of hij is dood.
Commandant Ramsey ?
Hans von Strachwitz. Wilt u met mij meegaan ?
Ik zorg wel voor uw spullen.
Kapitein Posen, adjudant van kolonel Luger.
Omdat u als oudste officier
de verbinding bent tussen de gevangenen en de kolonel
wenst de kolonel u enige opheldering te geven over "politiek".
Ik ben kolonel von Luger.
De afgelopen jaren heeft Duitsland heel veel tijd, energie
en mannen voor gevluchte krijgsgevangenen nodig gehad.
Prettig dat u van nut hebt kunnen zijn.
Wij nemen 't niet lichtvaardig op.
Uit dit kamp geen ontsnappingen !
Alle officieren zweren dat zij trachten te ontvluchten.
Of anders de vijand te noodzaken veel bewakingstroepen te gebruiken.
Ze zweren de vijand steeds bezig te houden.
Ja, dat weet ik.
Dat is uw mannen totnogtoe heel goed gelukt.
Ashley-Pitt bijvoorbeeld.
In de Noordzee opgepikt: ontvlucht, gepakt, ontvlucht, gepakt.
Archibald Ives: elf ontsnappingspogingen.
Hij probeerde nog uit de wagen te springen.
William Dix: heeft aan elf tunnels gegraven.
Valinski: 4 ontsnappingen, MacDonald: 9, Hendley...
de Amerikaan: 5.
'n Eindeloze lijst.
Een heeft er zelfs 17 pogingen gedaan.
Dat is volslagen waanzin.
Inderdaad.
Dat moet uit zijn.
Verwacht u dat officieren hun eed breken ?
Nee.
En dat is de reden waarom we u allen hier gebracht hebben.
Dit is 'n nieuw kamp, bedoeld om u en uw mannen vast te houden.
De nieuwe snufjes voor beveiliging zijn hier toegepast.
Ik ben geen gewone gevangenbewaarder,
maar 'n stafofficier, speciaal door de Luftwaffe geselecteerd.
We hebben alle rotte eieren in een mandje gedaan.
We zijn van plan dat mandje goed te bewaken.
Heel verstandig.
U houdt de gebruikelijke faciliteiten.
Sport, bibliotheek, recreatiezaal...
Om te kunnen tuinieren krijgt u gereedschap.
Alleen om mee te tuinieren.
Gebruik daar uw energie voor.
Geef die hopeloze ontsnapping op.
Met enige intelligente samenwerking,
zitten we hier de oorlog uit,
en wel zo gerieflijk mogelijk.
Wat moet je bij die truck ?
Gereedschap stelen.
't Was maar een grapje.
Amerikaan ?
Ja, en jij bent Duits.
Waarom vechten voor Engeland, de vijand ?
Mijn vijand ?
In 1812 hebben ze je hoofdstad verbrand.
Dat is allemaal propaganda.
Ga nu... anders krijg je "bunker".
Geen gereedschap.
Heb je de bunker gezien ? Wat 'n knots van 'n ding !
Ze verwachten heel wat blijkbaar.
Die twee uit 't oude kamp zie ik nergens.
Zouden ze die ergens vasthouden ?
Hoe heten ze ook weer ? Jackson en...
Dexter.
Ik ga even kijken wie er nog meer zijn.
Wat zijn dat voor lui ?
Russen. Ze hakken hier hout.
- Blijven die hier ? - Nee, ze gaan weg.
Willie... sigaretten !
Ik heb 'n idee. Kunnen jullie even wat versieren ?
Wat moet 't zijn ?
De Gekke Gevangenen ?
Nee: knokken.
Geef hem die jas.
Wat moet je met mijn jas ?
Hij is van mij.
't Was 'n vriendschappelijk knokpartijtje.
Geen amok meer !
Naar de barakken !
Er is nog 'n Amerikaan hier ! Hendley. Hij was bij de RAF.
Heb je al iets bedacht ?
Zie je hoe die torens staan ?
In 't midden is 'n blinde hoek.
Als je daar staat, zien ze je niet.
Vooral niet als 't donker is.
Je bent gek !
Laten we 't proberen.
De volgende stap is riskanter.
Wil je daarheen ?
Niet als zij kijken.
Ik ga wel 'n eindje om.
Spreek jij Russisch ?
Een zinnetje maar.
Wat betekent dat ?
Ik hou van je.
Wat heb je nou aan zo'n waanzin ?
Weet ik veel. Ik wilde 't ook niet zeggen.
'n Vriend ?
En wat hebt u te zeggen... Luitenant Valinsky ?
Naam ?
Ives.
Ives... o ja, Archibald Ives, Schots.
Die foto lijkt niet zo best.
Ik zou u in zo'n situatie willen zien.
Ik zal geen speciale maatregelen nemen.
Dit is de eerste dag en 't ging er nogal wat rommelig aan toe...
aan beide kanten.
Kom terug !
Niet schieten !
Achter die draad wacht de dood !
Welke draad ?
De waarschuwingsdraad !
Daar mag je niet overheen. Dat weet je !
Hoe krijg ik dan m'n bal terug ?
Eerst toestemming vragen.
Hou op met die onzin en stap over die draad.
Blijf hier.
Wat moest je bij die draad ?
Ik probeerde...
Wat moest je bij die draad ?
Ik wilde proberen me naar buiten te knippen.
Spreek je Duits ?
'n Draadschaar !
Ik heb tot m'n genoegen veel Engelsen leren kennen.
We kunnen goed met elkaar overweg.
Je bent de eerste Amerikaan... Hilts ?
17 vluchtpogingen.
"Tunnelman"... ingenieur.
Piloot.
Zeker wat ze in Amerika 'n stuntvlieger noemen ?
Ze hebben je naar beneden geschoten.
De rest van de oorlog zitten we aan de grond.
Wat u betreft wel, kolonel.
Heb jij andere plannen ?
Ik wil Berlijn van de grond en uit de lucht zien voor 't einde.
Hebben alle Amerikanen zulke slechte manieren ?
Ongeveer 99 procent.
Dan kan je hier bij ons nog wat manieren leren.
10 dagen cellulair, Hilts.
Kapitein Hilts.
20 dagen.
Bent u er nog als ik eruit kom ?
Bunker !
Naam ?
Ives,
officier-vlieger Ives !
Bunker, 20 dagen !
Bunker, Ives.
Met genoegen.
Ben jij 'n honkballer ?
Nee, ik was student.
Hoeveel ontsnappingen heb je geprobeerd ?
4 boven en 7 onder de grond.
'n Tunnelman ?
Reken maar.
Hoe groot ben je ?
1.56 m... waarom ?
Zo maar.
Wat studeerde je... lichamelijke opvoeding ?
Chemie. Ik deed ook aan rennen.
Wielrennen ?
Motorrennen op de vlakke baan.
Daar verdiende ik 'n grijpstuiver mee.
Ik heb ook aan rennen gedaan in Schotland.
Wielrennen ?
Nee, paardenrennen... jockey.
Jockey.
Ben je daar, Hilts ?
Zijn er geen jockeys in de States ?
Natuurlijk wel.
Dat was me nog eens 'n tijd. Zaterdagavond in Milslebore,
of Hamilton.
Dan moest je ze van je afslaan.
Meisjes... meisjes !
Die heb je bij jullie toch ook ?
Ben je daar, Hilts ?
Weet je wat voor grond we hier hebben ?
Die rommel hier, daar vlieg je doorheen.
't Graven is niets, maar het stutten...
En waar laat je 't allemaal. Daar gaat 't om.
Maak je daar geen zorgen over.
Waar wil je die rommel laten ?
Hoe heet 'n mol in Schotland ?
'n Mol.
Wat denk je ervan, marine ?
Heel interessante eerste 20 minuten.
We hebben ons wel aangesteld.
De sergeant zegt dat dit maar 't begin is.
Gewoon doen. Ze kennen hem misschien niet. Ik geef 't door.
Ik zal 't de ouwe gaan zeggen.
De gevangene Bartlett wordt aan u overgedragen, kolonel.
Ik raad u aan deze man voortdurend streng te laten bewaken.
Maak 'n notitie van die "raad".
We denken dat hij de leider van de ontsnappingspogingen is.
U hebt Bartlett drie maanden vastgehouden
en nu is de Gestapo niet verder dan "veronderstellen" ?
Als we 'm nog eens krijgen, is hij nog niet jarig.
Officier-vliegers vallen onder de Luftwaffe, niet de SS,
of de Gestapo.
Daarom krijgt u hem voor 't ogenblik terug.
Als de Luftwaffe faalt, komen de gevangenen onder ons te staan.
Wij hebben niet zoveel begrip voor uw beroep...
Squadron Leader Bartlett,
als u weer vlucht, wordt u neergeschoten.
Ze hebben jou dus ook hier opgeborgen.
Hoe is 't hier ?
Alles is nieuw.
Laten we 'n bed voor je zoeken.
Ik zet je bagage in je kamer.
Hoe is 't met je ?
Zo goed als mogelijk.
Ze willen je hier groots ontvangen.
Allemaal oude vrienden hier.
Hoelang bent u al hier ?
Sinds vandaag. Nieuw kamp. Bewakingsspecialisten.
Heb je de commandant gesproken ?
Wat hebben de Gestapo en de SS met je gedaan ?
Ze wilden weten wie me geholpen had.
Is Cavendish hier ?
Bijna de hele X-organisatie is er.
Ze hebben ons in dit kamp samen... gebracht. Zoals von Luger zegt:...
"Alle rotte eieren in een mandje."
Wat 'n waanzin. Is Tommy Bristol hier ?
Nee, wel 'n Amerikaan... Hendley.
Weet hij wat te versieren ?
En hoe !
De laatste thee... tot er weer wat van 't Rode Kruis komt.
Was de Gestapo rot tegen je ?
Niet zo rot als IK van plan ben te zijn.
Persoonlijke wraak mag geen rol spelen bij wat wij hier doen.
Er staan te veel levens op 't spel.
Wat ik persoonlijk voel, doet niet terzake.
U hebt me tot "X" benoemd...
't Is mijn plicht de vijand zoveel mogelijk last te bezorgen.
En dat ben ik ook van plan.
Ik ben van plan ze zoveel ellende te bezorgen,
dat ze duizenden mannen nodig hebben om ons te bewaken
en op te sporen door zoveel van ons hieruit te werken
als er nog nooit uit 'n kamp zijn ontsnapt.
Twee- tot driehonderd, die zich over heel Duitsland verspreiden.
Hoe ?
Ze hebben alle ontsnappingsartiesten hier bij elkaar gezet.
Heb je gedacht wat dat kan kosten ?
Ik heb gedacht aan de vernedering als we ons schikken
en gaan kruipen. Dat zou u toch niet willen ?
Hoe onplezierig dit kamp ook is, toch wil ik erop wijzen
dat we onder de Luftwaffe staan
niet onder de Gestapo of SS.
Wat is 't verschil tussen de Luftwaffe de SS en de Gestapo...
Voor mij zijn ze gelijk. We vechten tegen allemaal.
Ze zijn de gezamenlijke vijand der vrijheidlievenden.
't Leger heeft Hitler er toch niet uitgegooid ?
Ik wil er niet over redetwisten.
Als oudste officier wijs ik je alleen op de feiten.
Wanneer is er vergadering van "X" ?
Vanavond.
Jullie hoorden de onsterfelijke woorden van de commandant...
Gebruik uw energie verstandig, dan kunnen we rustig de oorlog uitzitten.
Dat zullen we dan ook doen.
We gaan aan sport doen, tuinieren en aan allerlei culturele dingen.
We zullen ze in slaap sussen.
Intussen graven we wel.
104 en 105 zijn 't dichtst bij het bos.
De eerste tunnel van 105 uit oostwaarts onder de bunker door.
Dat is bijna 100 meter !
Volgens 'n voorlopige berekening: iets meer dan 100 meter.
Reken 't precies uit.
Deze keer gaan we 'n meter diep voor we horizontaal gaan graven.
Zei je niet: de eerste tunnel ?
Er komen drie tunnels.
Tom, Dick en Harry. Tom loopt van 104 oostwaarts.
Dick noordwaarts vanuit de keuken en Harry evenwijdig aan Tom.
Als ze er een ontdekken, gaan we met de ander door.
Hoeveel man kunnen er ontsnappen ?
250.
Er komen papieren voor elk van hen.
Griff, we hebben ook kleren nodig.
Zoveel mogelijk burgerkleren.
Komt in orde.
Mac... kaarten, eten, kompassen en dienstregelingen voor elke trein.
Ik ben 'n beetje laat.
Ga zitten. We gaan graven.
Fantastisch !
Willie, jij en Danny tunnelkoningen !
Danny, jij zorgt voor de luiken.
Sedgwick is knutselaar, Griffith is kleermaker.
Nimmo en Haynes: camouflage, Mac: inlichtingendienst.
Hendley... kan jij goed "organiseren" ?
Dennis: kaarten en tekeningen. Colin: z'n gewone werk.
Ik had niet op 3 tunnels gerekend, maar 't komt in orde.
Wie zorgt voor de veiligheid ?
Jij. Er moet 'n controlesysteem voor 't hele terrein komen.
Voor alles wat er in en uit gaat.
Als er iemand 15 m in de buurt van 'n barak komt, waar gewerkt wordt
moeten we onopvallend meteen kunnen stoppen.
Ik zal met ieder van jullie contact houden.
Verder is er niets, wel ?
Ik geloof 't niet.
Mijn naam is Blythe.
Voor de vogels.
Ik heb vroeger gejaagd.
Niet jagen... maar kijken.
Voor studie ?
Ja, en om ze te tekenen.
Hebben jullie die ook ?
Ja, we hebben er enkelen.
Thee ?
Een keer gedronken... in 't ziekenhuis.
Waar zijn je spullen ?
Dit is alles. De rest ben ik kwijtgeraakt.
Ik had een paar dingen die ze niet aanstonden...
Zoals dit...
Jij versiert toch alles !
Ik moet 'n camera hebben.
Wat voor een ?
35mm 2,8 lens met 'n spleetsluiter.
Goed.
En films natuurlijk.
Ik heb 'n houweel nodig. Een stevige.
Maar een ?
Twee is beter.
Ik heb die theeblaadjes al wel 20 keer gebruikt.
Thee zonder melk is toch zo ongeciviliseerd.
Ik ga hout halen.
Luiken sluiten !
Geweldig.
Wat doe jij eigenlijk hier ?
Ik ben gespecialiseerd in luchtfoto's en luchtkartering.
Ik ging op mijn eigen houtje verkennen.
Toen ben ik neergeschoten.
Nee, ik bedoel hier in 't kamp.
Ik ben vervalser.
De vervalsers gaan in de recreatiezaal.
Ik ben in 110.
Ik zou in 109 willen werken.
109 ? Goed.
Ik in 107 en Danny en Willie met hun ploeg in 104.
Ik wil opschieten en niet de hele tunnel stutten.
We hebben hout nodig voor de schachten.
Er zijn 36 lege bedden. We slopen er 15 van.
De mannen steeds verhuizen, dan valt 't niet op.
Zorgt Hendley voor 't hout ?
Nog niet. Hij maakt 'n houweel voor Danny.
De kachel blijft altijd branden, dan komen ze niet op 't idee.
Er zijn stukjes af. We moeten nieuwe hebben.
Die uit de wasruimte in 113 passen er goed bij.
'n Beetje link, hé Danny ?
Niet met zo'n organisatie.
We zijn zover.
Groot genoeg ?
Precies midden door de fundering.
Waarom 17 ?
Het is Danny's zeventiende tunnel.
Je bent niet in de barak. Wat doe je hier ?
Dweilen.
En jij ?
Ik neem 'n douche.
Ik kijk toe. Ik ben 'n lijfwacht.
Warme kleren aan. Het kan de hele nacht duren.
Ik ben er tegen. We hebben ze nu in slaap gesust
we moeten ze vooral niet alarmeren.
Jullie willen samen zien weg te komen.
Hoe weet u dat ?
Mac zorgt dat hij altijd alles weet.
We kunnen er eens over praten.
't Gaat alleen ons beiden aan.
Alle pogingen worden eerst met Bartlett besproken.
Hoe hadden jullie 't denken te doen ?
Op 'n blind punt bij 't prikkeldraad
graven we 'n gang en werken de grond achter ons weg.
Ives graaft, werkt alles naar achteren en ik zorg voor de rest.
Net 'n stel mollen. Tegen de ochtend zijn we er dan onderdoor
en smeren 'm.
Wanneer zou dat gebeuren ?
Vanavond.
't Lijkt me er niet 't juiste moment voor.
Ik zit al drie jaar vast. Ik krijg iets van dat prikkeldraad.
Ik moet eruit. Ik ben zeker dat 't zal slagen.
Succes.
Hilts, hoe halen jullie adem ?
We hebben een stalen pijpje om luchtgaten mee te maken.
't Is zo stompzinnig dat 't geniaal is.
We krijgen de hele bewaking op ons dak.
Misschien waren we wel te uitgekookt.
Als niemand probeert te vluchten, denken ze dat we graven.
Als 't mis gaat, komen ze 'n hele tijd in de bunker.
Dit is van 't terrein.
Dit is uit de tunnel.
Dat zien ze op 'n mijl afstand.
Onder de barakken.
Daar kijken ze steeds. Ik zag ze gisteren nog meten.
Droog is de kleur wel gelijk.
We hebben er tonnen van.
Ik dacht even hardop.
Waar is Ashley-Pitt ?
We kunnen 't niet opeten ook.
We moeten 't zien te camoufleren.
Ik heb, geloof ik, de oplossing gevonden.
Hoe verspreiden we de grond uit de tunnel over 't terrein ?
Deze zakken worden met die grond gevuld.
In de pijpen van de broek...
Je wandelt over 't terrein.
Je bedient de touwtjes vanuit je broekzak.
En daar gaat ie.
Dat is prima.
En dan maar goed intrappen.
Als je handig bent, valt 't niet op.
Fantastisch. Wat vind jij, Roger ?
We proberen 't morgen.
Heb ik al gedaan.
Dan doen we 't zo...
Cadeautje van Tom.
Aardige tuin wordt dat.
Gaat u door. 't Is maar 'n routine-inspectie.
't Spijt me dat de grond niet beter ervoor geschikt is.
We redden ons wel.
Ik sta werkelijk verbaasd over zoveel activiteit.
Verbaasd ?
Piloten zijn geen boeren die in de grond graven.
Engelsen zijn altijd dol op tuinieren.
Speciaal bloemen, is 't niet ?
Bloemen zijn niet eetbaar, kolonel.
Dat is zo.
Ik heb 't gevoel dat hij weet wat we doen.
Misschien weet hij 't.
Dat zal wel spoedig blijken.
Biscuits: 2 pakjes... koffie: 2 blikjes.
Bovril: 1 pot... sigaretten: 6 pakjes.
Cavendish... marmelade: van mij.
Deense boter van von Luger. Heb ik georganiseerd.
Hollandse chocolade: 2 pakjes.
Dat komt allemaal goed van pas.
We hebben goede modellen nodig voor de papieren.
Ik zal zien.
Identiteitsbewijzen, enz... Alles wat je te pakken kunt krijgen.
Waar is de luchtpomp ?
Geduld is 'n schone zaak.
Zo kunnen we alleen met open luiken werken. Dat houdt te veel op.
Klaar ?
Waarom dan nog niet ?
De luchtleidingen zijn in 'n paar dagen klaar.
- Doet ie 't ? - Allicht.
Genoeg lucht ?
Tweemaal zoveel als nodig is.
Zorg dat hij morgenavond in de tunnel is.
Heb je 'n vuurtje ?
Bedankt. Mooi uitzicht...
Ook 'n sigaret ?
Ik bewaar 'm tot straks als ik dienstvrij ben.
Voor de anderen op de kamer.
Prachtige dag.
't Zal nog gaan regenen.
Nee. Morgenrood, schip in nood.
Avondrood, mooi weer aan boord.
Gisteravond was de lucht rood.
Heb ik nog nooit gehoord.
Bij de padvinders geleerd.
Daar ben ik ook bij geweest.
Ik had al 19 insignes.
Toen werd de padvinderij verboden
en moest ik in de Hitlerjeugd.
Blijf je in 't leger als de oorlog voorbij is ?
Nee, ik ben niet gezond. M'n tanden.
Je haren rijzen je te berge als ik dat zou vertellen.
De tandarts is een slager.
Tegen niemand zeggen.
Soldaten mogen altijd kankeren.
In jullie leger misschien, maar hier...
Een opmerking en zzzt... naar 't front in Rusland.
Dat is verschrikkelijk.
Kom in m'n kamer praten...
Als Strachwitz me zou zien... zzzt !
Ik wou net koffie zetten...
Echte koffie.
Marmelade. Fantastisch !
Stuurt m'n grootmoeder altijd.
Boter van von Luger !
Ja... hou maar.
Nee, ik moet weg !
Hou maar. We zijn vrienden.
Ook als je in de bunker zit ? Ik moet dit melden !
Wat ? Dat wij samen in mijn kamer praten ?
Hou maar. Ik kan het toch niet allemaal op.
Jammer... nou dan niet.
Ieder van jullie herinnert zich wel de tuinfluiter.
Nu gaan we naar de Lanius Nubicus, de klauwier.
De klauwier drijft z'n prooi in de punten van doornstruiken.
De kleur is boven zwart van kop tot staart.
Hendley, tekenmateriaal ligt op tafel.
Zo, meneer Hendley, geïnteresseerd in vogels ?
Misschien kunt u nog iets leren.
Ik heb wel wat beters te doen.
Verlofpas om de grens mee over te kunnen.
Nog een. Wat is nu de vervalsing ?
Deze.
Alle twee vervalst.
We wachten nog op de nieuwe reisvergunning.
Geen idee hoe die eruitziet.
Hier is er een... en 'n militair identiteitsbewijs.
'n Verblijfsvergunning...
'n Kaartje naar Oden...
En zijn werkrooster voor de volgende week.
Daar krijg je de eerste prijs voor.
Hoe kom je er aan ?
Geleend.
Ik stel voor dat we hoofdzakelijk uniformstof gebruiken.
Ik kan twee-rijers maken
een-rijers en pakken met langere jasjes.
De revers... kan ik aardig variëren.
Laag, op deze manier...
Of hoog...
Hier zijn we nog aan bezig.
En de knopen ?
Dit jasje is klaar.
Geverfd met blauwe inkt.
Is goed gelukt.
Wat is er ?
Stel je voor dat ze dit vinden.
Dat is de zorg van Sorren. Ik werk ook met ander materiaal.
Deze deken... speciaal de strepen.
Jassen.
Er wordt verspreid aan gewerkt.
Ik ben bang dat die te kort zijn.
Ik zal er werkpakken van laten maken.
Ik heb er vesten van gemaakt en die geverfd.
Wat de dekens betreft...
Kaal krabben en dan verven met schoensmeer.
Corduroy door Hendley versierd. Had ik dat maar meer.
Hoe kom je daaraan ?
Hendley.
Hij zei tegen me: vraag niet hoe.
Als u wilt weten of ik er weer vandoor ga... ja...
Over 17 dagen.
Gaat Ives met je mee ?
Ja, als hij dat wil.
Ives is aan 't eind van z'n zenuwen.
Zou de tunnel voor hem 'n betere oplossing zijn ?
Veiliger.
Goed.
't Is mogelijk dat een man door 't prikkeldraad komt en ontsnapt
er zijn echter meer mensen die willen ontsnappen.
Dat waardeer ik.
Ik voel dat er iets voor me op komst is, commandant.
Ik heet Roger.
Jij heet Virgil, is 't niet ?
Hilts... zeg maar gewoon Hilts.
Hilts, we beschikken over kaarten van Duitsland...
We hebben alle gegevens van de vluchtroutes.
Maar wat we niet weten...
Is wat er precies achter die bomen is.
De bewakers laten niets los.
We moeten precies de ligging van de stad weten.
Hoe we op de hoofdwegen komen.
Waar de politie zit
de militaire posten en 't allerbelangrijkste
hoe we van hier naar 't station komen.
Geen denken aan !
Als ik er uit ben, maak ik geen kaarten voor jullie.
In de ochtend ben ik al kilometers ver weg.
Ik kan 't begrijpen.
Ik zou wel willen helpen, maar...
Hoeveel zouden er kunnen ontsnappen ?
250.
Krankzinnig ! 250 man die de weg aflopen.
Verdeeld over de weg, de trein en door de velden.
Allemaal met papieren, kleren, kompas en voeding.
Over 't hele land zal naar jullie worden uitgekeken.
Er zullen zware drijfjachten gehouden worden.
Als ik met die tunnel kan helpen, graag.
Wanneer je wilt.
Je meent 't toch niet echt, dat als ik
de omgeving zou verkennen en niet gepakt word
mezelf meld en weer 'n paar maanden "bunker" opknap
zodat jullie geholpen zijn ?
Mijn positie brengt rare vragen mee.
Je komt vooraan in de tunnel.
Nog niet voor mijn eigen moeder !
Nou, goed dan.
Bedankt zover.
't Is goed. Blythe is 'n vriend.
Wat is er ?
M'n portefeuille met alles erin. Verloren !
Weet je wat er gebeurt als Strachwitz dat zou weten ?
Zzzt ! 't Russische front.
Ik heb overal gezocht.
Ik moet hem hier verloren hebben.
We zijn vrienden. We vinden 'm wel.
Maar nu niet.
't Staat gek als ze ons hier samen zien rondkruipen.
Ik vind hem wel, al moet ik er de barak voor afbreken.
Bedankt.
Doe ook iets voor mij...
'n Camera.
We willen foto's maken voor later.
35mm 2,8 lens, gewone sluiter.
Spleetsluiter.
Waarschuw me als je 'm hebt.
'n Rare snijboon, die Werner.
Ik mag 'm wel.
Wanneer is die luchtpomp klaar ?
Morgen.
Hoe gaat 't, Danny ?
Slecht... drie keer vandaag...
We zullen hem helemaal moeten stutten.
Vier keer vandaag !
Zo komen we er niet. We moeten meer hout hebben.
kan je nog aan hout komen ?
We moeten 't hebben. Ik zal Hendley eropuit sturen.
Hoe gaat 't met de dakspanten ?
We nemen er een op vier.
Cadeautje van onze vriend Werner.
Dat is 't helemaal.
Ashley-Pitt wilde hier wat grond uit de tunnel deponeren.
Tom is iets verder dan die stapel hout. Harry is nog niet zover.
Hoever is 't tot die bomen ?
Nog 15 meter, denken we.
Nieuwe maan op 7, 8 en 9 juli.
Een dag vroeger in augustus.
Wat moet hij toch met al die aardappelen ?
Daar ben ik nog niet achter.
Hilts en Hendley sluiten zich iedere avond op.
We sluiten Dick en Harry af
en zien met Tom tot in het bos te komen.
Wat betekent dat ?
Ze herdenken de revolutie.
Het is 4 juli.
Wat moet dat ?
'n Uitnodiging voor 'n gratis borrel.
Cadeautje van de koloniën
Weg met de Britten !
Op Tom.
Op de thuiskomst.
We nemen 't aan.
Als de heren willen volgen...
Daar waren de aardappelen voor.
Tom kunnen we wel een dag sluiten.
Stoom afblazen is wel eens goed.
Nog maar 30 meter en dat is wel te merken.
Daar moet op gedronken.
Voor de thee ?
Niet roken na 't drinken !
Op Tom.
In 3 jaar, 7 maanden en 2 weken dat ik vastzit
heb ik nooit zoiets uitzonderlijks geproefd.
Met uw toestemming zal ik me met Ives bezighouden.
Weet je wat 't is ?
Weet je wat 't niet is ? Cognac Napoleon !
Op de koloniën
Op de onafhankelijkheid.
Hoe redden jullie het zonder ons ? Lukt 't nogal ?
't Schijnt dat 't heel goed gaat.
't Is prima spul, Hilts.
Strachwitz is met z'n mannen in 105.
Niet op reageren, anders denken ze dat daar iets is.
Op de thuisreis !
Ze hebben 'm al honderd keer doorzocht.
Blij dat je ook in de tunnel bent.
Eerstdaags loop je in Argyle Street rond.
Op Tom. Ik begin 't me nu eigenlijk pas te realiseren.
We zitten bijna bij de bomen !
Ze hebben Tom ontdekt !
De tunnel !
Laat me weten wat u precies nodig hebt. Ik ga vanavond.
Leg Harry open. We gaan dag en nacht doorgraven.
Bunker !
Dat ze 'm zo gauw weer te pakken hadden.
Ze hebben 'm niet gepakt.
Hilts, welkom thuis !
Haal 'n paar schoppen.
Je hebt 'n adelaar weggelaten.
Dat bestaat niet.
Vier dagen werk naar de bliksem.
't Spijt me, Colin.
't Is al laat. Ga maar slapen. Ik ruim wel op.
Ik zie geen barst !
Je spreekt aardig Duits.
Ik heb er m'n best op gedaan...
Dat is de makkelijkste manier om iemand te ontmaskeren.
Denk er aan: altijd Duits spreken.
Nee, ik ben 't.
Hoe vind je m'n vluchtpak ?
Heel mooi.
Hoe vind je 't mijne ?
't Ziet er fantastisch uit.
Waar ga je heen ? Ze zullen je doodschieten.
Ik ga door dat prikkeldraad.
Maar we gaan door de tunnel.
Ik kan die tunnel niet meer in.
Daarom ga ik door 't prikkeldraad.
We komen eruit, niet door 't prikkeldraad.
We gaan door de tunnel. Hij is klaar.
Ik ga nu !
Als je gaat, schieten ze je dood.
Niet doen !
Als kind al
was ik bang in kleine besloten ruimten
kasten... kelders...
En je hebt 17 tunnels gegraven !
Omdat ik eruit MOET ! Ik verdring de angst.
Morgennacht in de tunnel, met al die mensen...
dan verlies ik misschien m'n hoofd en bederf daarmee alles.
Daarom ga ik nu !
Ik breng je door de tunnel.
Ik blijf 't hele eind bij je.
Hoe zien we eruit ?
Spreek ik zo slecht Duits ?
In de eerste plaats dit: zonder jou zouden we nu niet klaar zijn.
Ik heb veel goede hulp gehad.
Wat is er, Roger ?
Jij kan niet mee.
Ik kan 't niet toestaan.
Je kunt geen hand voor je ogen zien.
Ze zouden je zo te pakken hebben.
Dat is belachelijk.
Ik heb nooit zoiets onzinnigs gehoord. Ik zie heel goed.
Ik zie... die speld daar. Is dat voldoende ?
'n Speld... waar ?
Colin, zie je de onderkant van de deur ?
Natuurlijk !
Leg de speld daar neer.
'n Goede poging.
Ik sluit niet graag iemand uit. Maar 't is te riskant voor je.
Is dat niet Colins zaak ?
Nee.
De meesten van ons weten waar 't om gaat.
Maar als we hier weg zijn en ze ons over heel Duitsland zoeken
is de opdracht vervuld.
We hebben dan onze eigen plannen.
Bedoel je terug naar huis, vrouw en kinderen ?
Inderdaad.
Geloof je niet dat ik daar ook aan denk ?
Net als Colin, en ikzelf trouwens ook.
We zullen 't best halen.
Colin niet. Die brengt het hele plan in gevaar.
Over gevaar gesproken, laten we 't eens over jou hebben.
Jij bent 't grootste gevaar. De Gestapo peest op je.
Niemand zegt dat jij niet mag gaan.
Dat is zo. Ik heb ook aan de Gestapo gedacht.
Als je me vraagt of 'n hoofdofficier al of niet kan gaan
of 't hen veroorloofd is voor God te spelen. Ik weet 't niet.
Maar dit kan ik je wel zeggen...
'n Blinde man is 'n onnodig gevaar voor zichzelf en iedereen.
Hij dient te worden uitgesloten.
Hij is niet blind zolang hij bij mij is...
en hij gaat met mij mee !
Ben je 't ermee eens ?
Helemaal.
Ik zal zorgen dat jullie vluchtnummers aangepast worden.
Eigenlijk heeft hij volkomen gelijk.
Ik zou niet mee moeten gaan.
M'n ogen worden steeds minder.
Ik word steeds bijziender.
Ik kan tot hier goed zien. Genoeg voor mijn werk.
Ik weet 't.
We zullen 't best halen. Heb je nog thee ?
Wanneer ?
Vannacht. Of ze je nooit loslieten !
Dat dacht ik ook.
Bartlett wacht op je.
Hoe laat ?
Nog 8 minuten, Danny.
Alles Oké ?
De lichten...
Kijk eens in de tunnel.
Net Blackpool in 't hoogseizoen.
Wel eens in Blackpool geweest ?
Ja... nee... ik weet 't niet.
Tijd.
Alles in orde.
Ze komen naar beneden, Danny.
Dan komen ze door de tunnel.
Ik kan zolang niet onder de grond wachten. Ik moet lucht hebben.
Danny en ik gaan later wel.
Wat is er aan de hand ?
De tunnel is net zo goed van mij als van 'n ander.
Ik heb 'm gebouwd, ik ben dikwijls bedolven. Ik ga als ik wil.
Breng 'm eruit, Willie.
't Is in orde. We gaan later.
We krijgen 'n andere plaats in de rij.
Mis met Danny ?
We komen 6 meter te kort.
Tot aan 't bos. De wacht loopt tussen ons en de lichten.
Hoe kon dat gebeuren ?
Het is gebeurd !
Ik probeer na te denken !
Uitstellen tot we zover zijn.
De papieren staan op vandaag. 't Is nu of nooit !
Als de wacht aan het andere eind is
kunnen ze eruit komen. Ik geef 't teken.
En de uitkijktorens ?
Die kijken naar 't terrein, niet 't bos in !
Laat 100 meter touw komen !
Waarvoor ?
Weet ik dat ! Haal 't !
Hoe gaat 't ?
Stagnatie, denk ik.
Zijn ze nog niet in de tunnel ?
Ik geloof 't niet.
Ga jij maar eerst.
Ik zie je wel op Piccadilly.
In de Scott's Bar.
Succes !
Er zit schot in. Ze komen nu uit de tunnel.
Toen Warschau viel, kwam je naar Engeland omdat je piloot bent.
Je wilde met ons samen tegen de Duitsers vechten.
We kunnen er nu uit en naar Engeland terug.
Als je niet door die tunnel gaat
is alles wat je gedaan hebt voor niets geweest.
Wat zit daarin... 'n piano ?
Dat krijg je er niet door.
Dat lukt best.
Was dat Sedgwick ?
Ik wou dat hij thuis bij de kangoeroes zat.
We zitten 6 meter van 't bos. Hilts zit aan 't andere eind van 't touw.
Als hij 'n paar rukjes geeft, ga je... maar gebukt !
Luchtalarm.
De lichten gaan uit, ook in de tunnel.
Colin, we gaan als ze de lichten doven.
Luchtalarm. De zoeklichten zijn uit.
't Is alleen 't licht maar...
Steek de olielampen aan.
Danny, er is niets met de tunnel... heus niets.
Opschieten lui. In 't donker gaat 't bij tientallen.
Wat is er nu weer ?
Danny is er weer.
Hij is Oké.
We gaan weer met 't touw.
We moeten weg, anders missen we de treinverbindingen.
De instructies moeten van man tot man doorgegeven worden.
Niet schieten !
Er wordt knap geschoten.
Schoten ze ze een voor een dood ?
Nee, eerst werd er niet geschoten.
- Hoeveel zei ie ? - 76.
De helft van de lui staat nu op dit station.
Ashley-Pitt, Roger, MacDonald, Nimmo, 'n heel stel.
Wat zullen we doen ?
Op de trein wachten.
Is er politie in de trein ?
Ja, en ook Gestapo. We zullen eraf springen.
Geef jij me 'n flinke duw.
Niets gebroken ?
't Was wel opwindend. De trein stopt niet.
Waar ging je heen, Cavendish ?
Ik heb nog geen besluit genomen.
Wat voor inlichtingen zocht je ?
Geen enkele.
Wat voor sabotageopdracht had je ?
Waar zijn je papieren ?
Papieren ?
Vervalste papieren. Wat heb je ermee gedaan ?
Ik ben uit 'n krijgsgevangenenkamp ontvlucht. Ik zat al 3 jaar.
Ik wilde naar huis.
Je zal je vrouw nooit meer zien.
Ik ben niet eens getrouwd.
Je bent in burger. Je bent een spion.
Spionnen worden doodgeschoten.
Dit is mijn uniform. 't Is alleen vermaakt.
Ik heb met schoensmeer de vlekken weggewerkt
die ik bij 't neerhalen had opgelopen.
En je distinctieven ben je kwijtgeraakt ?
Inderdaad.
Dat is alles, Cavendish.
Ik wou dat ik kon zeggen: blij je te zien. Net gepakt ?
Ja, vanmorgen.
Daar staat 'n lestoestel. De wachtpost is de enige moeilijkheid.
Draai dit met de wijzers van de klok mee.
Als de motor aanslaat, stil blijven staan.
De Alpen !
Fantastisch !
Hierover en dan nog 20 minuten. Dan zijn we er.
Geen benzine meer ?
Ik weet 't niet. We verliezen hoogte.
Die kant op. Ik kom achter je aan.
Niet schieten ! Niet schieten !
't Spijt me zo, dat ik 't verknoeid heb.
Dat geeft niets.
Bedankt dat je me
eruit hebt gekregen.
Verzetsbeweging ?
Engels ?
Australiër
Wij verstaan Engels.
Prima.
Ik ben Engels officier. Net uit 't kamp ontsnapt.
Ik probeer naar Spanje te komen. Begrijp je me ?
kan je me helpen ?
Ik weet wel iemand.
Succes.
Bedankt.
Uw Duits is niet slecht en uw Frans ook niet, hoor ik.
Handen omhoog.
Daar zijn we dan weer bij elkaar !
U zult nog wensen dat u ons die last niet had bezorgd.
Waar peins je over ?
Ik had een lang verblijf verwacht of 'n heel korte reis.
Ik maak me zorgen. Ik hoop dat ik niet 70 doden op mijn geweten heb.
We zijn allemaal meerderjarig en vrij en blij.
Zonder jou waren we zover niet gekomen.
Je hebt goed werk gedaan. Wij allemaal trouwens.
Uitstappen. U kunt de benen even strekken.
't Duurt uren voor we in het kamp zijn.
Weet je, Mac... dat organiseren,
die tunnel, heeft me in leven gehouden.
Ik heb me nooit gelukkiger gevoeld.
Elf worden er vandaag teruggebracht.
Wie ?
Dat weet ik niet.
Ik heb opdracht u mede te delen...
dat 50 officieren op de vlucht zijn neergeschoten.
Neergeschoten ?
Hun persoonlijke bezittingen worden opgestuurd.
Hoeveel gewonden zijn er ?
Hier zijn de namen van... de doden.
Hoeveel van die 50 zijn er gewond ?
Geen een.
Ik heb alleen opdracht
u mede te delen
dat 50 man zijn...
Ik ben uw gids.
Spanje ?
Blij dat jullie veilig zijn.
Hoeveel zijn er terug ?
Jullie zijn de eersten.
Hoeveel weg ?
Dat weet ik niet. Blythe ?
Hij heeft 't ook niet gehaald. Roger had gelijk.
Roger heeft 't ook niet gehaald.
Ze hebben er 50 doodgeschoten.
De Gestapo heeft ze vermoord.
50 ? MacDonald ? Ashley-Pitt ?
Danny en Willie ?
Ze staan niet op de lijst.
Roger wilde 't de vijand zo lastig mogelijk maken.
De boel op z'n kop zetten.
Dat lijkt me aardig gelukt.
Was 't de prijs waard ?
Dat ligt er aan hoe je 't bekijkt.
Niet groeten. Hij voert 't bevel niet meer.
Die baan was dus geen succes, wel ?
Je hebt geluk gehad.
Toch niet, omdat ik niet...
Hoeveel ?
50 !
Ik denk dat je Berlijn eerder zult zien dan ik.
Deze film is opgedragen aan de 50 slachtoffers.